lijst van werken
vorige bladzijde



O N T W R I C H T I N G   D E R   O R D O   A M O R I S 173

vorige bladzijde daarvan ik dit
noch dat en weet
beseffelijk
       te namen.


Inderdaad: ‘’k Heb overal mij zelven meê’, – en hij verborg dit niet. ’t Lag alles daar bloot op zijn handen. – Zijn menselijke grootheid was dat hij een zeer zuiver, diepzinnig, uiterst gevoelig en waarlijk vroom mens was en in zijn vroomheid volmaakt oprecht zijn menselijke werkelijkheid. Doch als mens bezat hij niets dat hem voorbestemde tot een heroïsche heiligheid. Hij bezat alleen – dank zij zijn innig en waarachtig geloofsteven èn: dankzij de genade, het kathartische van zijn scheppend dichterschap dat voor adequate reacties zorgdroeg – het vermogen een jeugd lang enorm veel te dulden, te verdragen, op een afstand te houden ook en – met een haast instinctief aanvoelen van het moment waar Grenzsituationen bereikt werden – het onbereikbare als zodanig te herkennen, en los te laten wat hem ontzegd bleef of ontnomen werd; en hij kon dit... zolang hij met dit zichzelf-ontledigen het vele dat hem dreigde te verdelgen (en dat was zeer veel), meester bleef en op een afstand hield, en eigenlijk verschilde hij in dit opzicht maar weinig van Bernanos’ pastoortje van Mézargues, die ook zo weinig heroïsch was en toch steeds weer in staat, alles wat hem ontzegd bleef en ontroofd werd, gelaten prijs te geven, om daarna ongehavend verder te gaan. Doch om op die ingeslagen weg der zelfontlediging, welke hem als mens onmiskenbaar verpuurd en veredeld had, vóort te gaan en de grote bezieling van zijn jeugd in zich te voltooien, om m.a.w. die heldhaftigheid, die volmaakte zuiverheid, die algehele ontbondenheid te realiseren waarvan Ruusbroec gewaagde en die een Franciscus bereikte, daarvoor ontbrak in hem elke voorwaarde; die volmaaktheid was ten enenmale ondenkbaar bij hem. De mystieke dichter in hem, deze vervoerde van het lijden, van Christus gekruisigd (en deze als de diepste zin van het leven, ook van zijn leven) was een weg opgegaan, opgedreven, die veel verder voerde dan Gezelle als mens kon gaan. Gezelle kon die weg als het ware niet verder gaan dan het punt waarop deze hem vrij maakte (immuun, zou men willen zeggen) en de vreugden dier vrijheid zijn deel werden. Dat was geheel zuiver. Maar toen hij eenmaal vrij was en vrede, toen hij de smart van zijn jeugd volgende bladzijde





















volgende bladzijde
inhoudsopgave



aangemaakt: 13-07-2009 Copyright © 2009 by
R. Bruning en Th. Bruning
copyright
laatste aanpassing: 07-09-2009