lijst van werken
vorige bladzijde



I I I   A F G E W E Z E N   O O R D E E L






1

Plotseling zwijgt Gezelle dus, en hij zwijgt – nagenoeg volledig – twintig jaar lang. En dit na een innerlijke evolutie waarvan het einde de schoonste en vruchtbaarste periode van zijn dichterschap scheen aan te kondigen. – Waarom? Wat weerhield hem? Wat dwong hem ertoe?
    Misschien meent men dat deze kwestie nauwelijks van belang is en geen afzonderlijke behandeling behoeft: oneindig belangrijker toch dan het waarom van zijn zwijgen is het waarover en hoe van zijn spreken. Inderdaad. Maar ten eerste: men kan nu eenmaal niet over Gezelle schrijven en terzelfder tijd aan diens zwijgen, dat reeds zovele pennen in beweging heeft gebracht, zonder meer voorbijgaan, en dit te minder, waar na de vorige hoofdstukken dit twintigjarig stilzwijgen een volkomen ongerijmd feit schijnt geworden. En ten tweede: evenals zijn overige daden moet ook dit twintig jaar lange zwijgen een uiting zijn geweest van het meest wezenlijke van zijn persoonlijkheid. Ook in zijn zwijgen (ik bedoel hier niet: gedúrende, maar in dit zwijgen zelf) moet men die zich naar alle zijden uitwerkende ‘grosse Logik’ hervinden, welke de daden van een scheppend leven tot een organische levensorde en levens-eenheid verbindt. Men kan er niet aan voorbijgaan. Evenals al zijn daden moet ook dit zwijgen iets van Gezelle’s (geheel eigen) grootheid onthullen. Doch beginnen we – ook dit is onontkoombaar – met een onderzoek van het oordeel der anderen over Gezelle’s zwijgen.

Was Gezelle enkel maar ‘lusteloos’? [a] Was hij na Roeselare, na de grauwe botsingen waarin hij het onderspit had gedolven, een psychisch gebroken, gedéséquilibreerd man – ‘looking on himself as a castaway’ gelijk Dr Algar schreef? – Ongetwijfeld, dat zal hij wel geweest. Zijn niet alle scheppenden en dichters dat zo ongeveer, en schier doorlopend. En volgende bladzijde





















volgende bladzijde
inhoudsopgave



aangemaakt: 13-07-2009 Copyright © 2009 by
R. Bruning en Th. Bruning
copyright
laatste aanpassing: 24-08-2009